آموزش سلامت با تبلیغ مستقیم دارو تفاوت دارد

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، نازیلا یوسفی مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآورده های سلامت سازمان غذا و دارو با اشاره به برخی شیوه های تبلیغ و ترویج دارو های کاهش وزن اظهار کرد: هیچ کدام از ما با رفتار خارج از قانون موافق نیستیم، اما موضوع مهم این است که در کنار رعایت قانون، نسبت به پیامد های رفتار های تبلیغاتی بر سلامت مردم نیز حساس باشیم.

وی افزود: یکی از موارد قابل توجه، معرفی و عرضه برخی دارو ها پیش از ورود رسمی به فهرست دارویی کشور و همچنین استفاده از شیوه هایی مانند درج تبلیغات روی خودرو های حمل دارو بوده است که با ضوابط موجود همخوانی ندارد.

مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآورده های سلامت سازمان غذا و دارو درباره تبلیغات مستقیم دارو برای مصرف کننده تصریح کرد: تبلیغ مستقیم دارو برای عموم در کشور ممنوع است و این موضوع تنها مختص ایران نیست؛ در بسیاری از کشور های دنیا نیز تبلیغ مستقیم دارو های نسخه ای برای مصرف کننده محدود یا ممنوع است.

یوسفی با بیان اینکه تغییرات حوزه سلامت و فضای مجازی نباید به معنای نادیده گرفتن چارچوب های قانونی باشد، گفت: اگر ادعا می شود دنیا در این زمینه تغییر کرده است، باید دید آیا شرکت های اصلی و تولیدکنندگان این دارو ها در کشور های مبدأ نیز همان شیوه هایی را که امروز در کشور شاهد آن هستیم، انجام می دهند یا خیر.

وی ادامه داد: نگرانی اصلی سازمان غذا و دارو صرفاً تخلف از یک ماده قانونی نیست، بلکه سلامت مردم در اولویت قرار دارد. درباره دارو های جدید، ممکن است همه عوارض در زمان ورود به بازار و در جمعیت محدود مطالعات بالینی شناخته نشده باشد و افزایش ناگهانی مصرف در جمعیت گسترده، امکان آشکار شدن عوارض جدید را افزایش دهد.

یوسفی افزود: زمانی که بیمار با تشخیص پزشک و برای یک نیاز درمانی مشخص دارو مصرف می کند، نسبت فایده و خطر دارو قابل ارزیابی است؛ اما وقتی مصرف دارو صرفاً تحت تأثیر تبلیغ و ایجاد تقاضای کاذب افزایش پیدا می کند، شرایط متفاوت خواهد بود و نگرانی درباره پیامد های آن جدی تر می شود.

مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآورده های سلامت با اشاره به ضرورت افزایش بازدارندگی در برابر تخلفات گفت: برخورد های قانونی باید به گونه ای باشد که تخلف هزینه داشته باشد و صرفاً به تذکر و توصیه محدود نشود. در کنار آن، صنعت نیز می تواند با تدوین یک مرامنامه حرفه ای، نسبت به رفتار هایی که همه می دانیم خلاف ضوابط است، به یک توافق جمعی برسد.

وی تأکید کرد: هدف این نیست که ارتباط صنعت با مردم یا آموزش سلامت متوقف شود؛ برعکس، آموزش مردم یک ضرورت است. اما باید میان آموزش سلامت، اطلاع رسانی علمی و تبلیغ مستقیم یک داروی مشخص مرز روشنی وجود داشته باشد.

یوسفی با اشاره به نقش فضای مجازی در شکل دهی رفتار های سلامت محور گفت: در فضای مجازی، همزمان با توصیه های علمی، با حجم قابل توجهی از توصیه های غیرعلمی درباره دارو ها و درمان بیماری ها مواجه هستیم و دستگاه های نظارتی با این موارد برخورد می کنند؛ با این حال، انتظار می رود جامعه علمی و شرکت های دارویی نیز در تقویت محتوای علمی و مقابله با اطلاعات نادرست در کنار نظام سلامت باشند.

وی درباره تبلیغات غیرمستقیم توسط برخی چهره های فضای مجازی نیز اظهار کرد: اگر فردی با دریافت مبالغ قابل توجه، مصرف یک دارو را به شکل ظاهراً خودجوش ترویج کند، نمی توان نسبت به پیامد های آن بی تفاوت بود؛ به ویژه زمانی که این رفتار می تواند موجب افزایش مصرف بدون تجویز و ارزیابی پزشکی شود.

یوسفی با اشاره به گزارش برخی موارد عوارض شدید در مصرف کنندگان دارو های کاهش وزن گفت: افزایش مصرف این فرآورده ها بدون توجه به ضرورت پزشکی و عوارض احتمالی، می تواند سلامت افراد را به خطر بیندازد و لازم است نسبت به مصرف این داروها، به ویژه برای کاهش چند کیلو وزن، نگاه مسئولانه تری شکل بگیرد.

مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآورده های سلامت سازمان غذا و دارو خاطرنشان کرد: می توان از ظرفیت تبلیغات و بازاریابی برای آموزش سلامت استفاده کرد؛ برای مثال، به جای تبلیغ مستقیم یک دارو می توان درباره چاقی به عنوان یک بیماری، ضرورت مراجعه به پزشک و انتخاب مسیر صحیح درمان اطلاع رسانی کرد. هدف باید تقویت رفتار سلامت محور و کمک به انتخاب مسیر درست درمان باشد، نه ایجاد تقاضای مستقیم برای یک محصول دارویی.